Sp造wy:
Brda
Opis trasy
Organizowanie sp造wu

 

Sp造w kajakiem po Brdzie...
Brda



Brda, zaliczana do najpi瘯niejszych szlak闚 wodnych w Polsce, jest lewym dop造wem Wis造. Jej d逝goci wynosi 238 km, za na dorzecze, kt鏎ego powierzchnia liczy 4817 km2, sk豉daj si 43 bezporednie dop造wy oraz liczne jeziora. Wyp造wa z Jeziora Smo這wego po這穎nego w rodkowej czci Pojezierza Bytowskiego w odleg這ci kilku kilometr闚 na wsch鏚 od Miastka. Po przep造ni璚iu przez 5 kolejnych jezior p造nie na po逝dnie w零k dolin, por鏚 mieszanych las闚 i wpada do jeziora Szczytno na p馧nocnych kra鎍ach Pojezierza Kraje雟kiego. W rodkowym odcinku Brda p造nie pocz靖kowo ku wschodowi poprzez ci鉚 pi瘯nych rynnowych jezior R闚niny Charzykowskiej, a nast瘼nie przez Bory Tucholskie, gdzie rzeka ponownie skr璚a na po逝dnie rozpoczynaj鉍 wspania造 odcinek prze這mowy. Spi皻rzona w dolnym biegu tworzy malownicze Jezioro Koronowskie o d逝goci 30 km, oraz dwa mniejsze jeziora. W ko鎍u przep造wa przez Bydgoszcz i ju jako rzeka skanalizowana wpada do Wis造 powy瞠j Fordonu. Spadek Brdy wynosi: w g鏎nym biegu 0,7 , w rodkowym 0,38 , w dolnym 0,72 ; za przep造w przy ujciu wynosi 28 m3/sek. Niezwykle urozmaicony, kr皻y bieg rzeki, rozleg貫 lasy, malownicze jeziora, pierwotna przyroda, liczne boczne szlaki, od lat ci鉚aj na Brd licznych turyst闚 wodnych. Rzeka dost瘼na jest dla kajak闚 na d逝goci 233 km pocz預szy od Jeziora Du瞠go Pietrzykowskiego (dawniej Jezioro G喚bokie) niedaleko Miastka. Jednak na tym odcinku odwiedzana jest do rzadko ze wzgl璠u na trudny dojazd. Sp造wy rozpoczynaj si wi璚 najczciej od Nowej Brdy, Charzykowych lub Swornegaci. Pocz預szy od jeziora Szczytno rzeka dost瘼na jest r闚nie dla wi瘯szych 這dzi z tym jednak, 瞠 nale篡 pami皻a o koniecznoci przenoszenia 這dzi l鉅em w rejonie zapory w Mylofie. Na odcinku od Mylofu do Pi造-M造na, Brda nadaje si do sp造w闚 zimowych.

G鏎ny, bardzo malowniczy odcinek Brdy jest do uci嘀liwy ze wzgl璠u na zaroni皻y czcin nurt oraz dwie sta貫 przeszkody, jaz zastawkowy i m造n w Starej Brdzie. Przy niskich stanach wody mog te wyst雷i p造cizny zmuszaj鉍e do holowania kajaka. Jednak trud w這穎ny w pokonanie tych przeszk鏚 sowicie si op豉ca, poniewa p造n鉍 cicho przez lene ost瘼y mo瞠my natkn寞 si na schodz鉍e do wodopoju jelenie, sarny i dziki lub dostrzec czarne bociany. Od Nowej Brdy p造nie si ju praktycznie bez przeszk鏚 stopniowo poszerzaj鉍 si rzek, mijaj鉍 na przemian lasy wier虺owe i mieszane oraz niewielkie 章ki na r鏚lenych polanach. Przed ujciem do jeziora Szczytno, w niewielkiej odleg這ci od prawego brzegu rzeki, w starym, licz鉍ym ok. 300 lat, bukowym lesie, stanowi鉍ym jeden z ciekawszych rezerwat闚 przyrody na Pomorzu, mieci si kilkaset gniazd kormoran闚 i czapli.

Atrakcj rodkowego biegu Brdy s przede wszystkim malownicze jeziora. Pierwsza grupa jezior: Szczytno ze Szczycienkiem (章czna powierzchnia 647 ha, g喚boko 21 m), Ko雟kie (52 ha, 20 m) oraz po章czone z nim od po逝dnia jezioro Kr瘼sko (81 ha, 17 m), wype軟iaj鉍a dwie krzy簑j鉍e si ze sob rynny polodowcowe, charakteryzuje si czyst wod i bardzo urozmaiconymi, przewa積ie zalesionymi brzegami. Na jednej z pi璚iu wysp jeziora Szczytno, a tak瞠 na p馧wyspie jeziora Kr瘼sko, zachowa造 si lady wczesnoredniowiecznych grod闚. Do drugiej grupy nale蕨 jeziora: Charzykowskie (powierzchnia 1367 ha, g喚boko 31 m), D逝gie z Karsi雟kim (688 ha, 20 m), Witoczno (101 ha, 7 m), Ma這章ckie (37 ha, 5 m), ㄨckie (127 ha, 10 m) i Dybrzyk z Kosobudnem (274 ha, 19 m). Nad piaszczystymi, 豉two dost瘼nymi brzegami tych jezior rozlokowa造 si liczne orodki wypoczynkowe. Do jeziora Witoczno wpada od p馧nocy dost瘼na dla kajak闚 rzeka Zbrzyca, tocz鉍a wod z ponad dwudziestu pi瘯nych, kaszubskich jezior. Z innych, le蕨cych w pobli簑 szlaku teren闚, na szczeg鏊n uwag zas逝guje zesp馧 omiu r鏚lenych jezior po這穎nych na wsch鏚 od Jeziora Charzykowskiego oraz wype軟iona pi璚ioma niezwykle malowniczymi jeziorami polodowcowa rynna zamkni皻a jeziorem P喚sno.

Poni瞠j M璚ika逝, ju na terenie Bor闚 tucholskich, turyci napotkaj jedyn na przesz這 170-kilometrowym odcinku szlaku przeszkod. Jest ni zapora w Mylofie, kieruj鉍a cz w鏚 rzeki do Wielkiego Kana逝 Brdy, imponuj鉍ej budowli hydrotechnicznej z po這wy XIX wieku. Kana ten, poprowadzony r闚nolegle do Brdy, miejscami po akweduktach, ponad kilkoma jej dop造wami, mo瞠 stanowi alternatywny szlak kajakowy dla sp造waj鉍ych Brd.. Na pocz靖kowym (niedost瘼nym dla kajak闚) odcinku kana逝 mieci si zak豉d hodowli pstr鉚闚.

Min預szy du蕨 wie Rytel, p造nie Brda wr鏚 sosnowych las闚, stopniowo pog喚biaj鉍 si dolin, tworz鉍 w okolicy Tucholi bardzo malowniczy prze這m z licznymi bystrzami. Prze這m ten, zwany Piek貫m, stanowi rezerwat przyrody. Ko鎍zy go, najpi瘯niejsze i najwi瘯sze na ca造m szlaku Brdy, Jezioro Koronowskie o. niezwykle urozmaiconej linii brzegowej, z licznymi, g喚bokimi zatokami, otoczone niemal ze wszystkich stron lasami. Opr鏂z samej doliny Brdy, jezioro wype軟ia r闚nie kilka bocznych, polodowcowych dolin, kt鏎ymi sp造waj do Brdy jej dop造wy, a tak瞠 r闚noleg章 do doliny Brdy, polodowcow rynn na wsch鏚 od Koronowa. Nad brzegami Jeziora Koronowskiego powsta造 liczne orodki wypoczynkowe.

Zbiornikami wyr闚nawczymi dla elektrowni koronowskiej w Samoci嘀ku s dwa mniejsze sztuczne zbiorniki, jezioro Tryszczyn i jezioro Smuka豉. Przy ko鎍u ka盥ego z tych jezior turyci musz przenosi 這dzie przez zapory. Zapora w Smukale, zbudowana w 1951 roku po zniszczeniu poprzedniej w czasie wojny, le篡 ju w granicach administracyjnych Bydgoszczy. W p馧nocnej czci miasta zabudowa nie jest zwarta, p造n鉍 rzek mija si r闚nie lasy, pola i ogrody.

Ko鎍owy odcinek Brdy jest 瞠glowny; stanowi fragment drogi wodnej 章cz鉍ej Wis喚 z Noteci przez Kana Bydgoski. Wycieczk mo積a zatem przed逝篡, sp造waj鉍 dalej Wis章 lub Noteci, b鉅 i te - poprzez G鏎ny Kana Notecki, jezioro Gop這 i Kana lesi雟ki - Wart. Brda jest szlakiem 豉twym; dost瘼nym dla pocz靖kuj鉍ych turyst闚, nieco uci嘀liwym jedynie w g鏎nym biegu. Na przebycie ca貫go szlaku potrzeba co najmniej 11 dni, jednak ze wzgl璠u na mo磧iwoci bocznych wypad闚 warto powi璚i na sp造w nawet 3 tygodnie.