Sp造wy:
Brda
Opis trasy
Organizowanie sp造wu

 

Sp造w kajakiem po Brdzie...
Brda



Brda, zaliczana do najpi瘯niejszych szlak闚 wodnych w Polsce, jest lewym dop造wem Wis造. Jej d逝go�ci wynosi 238 km, za� na dorzecze, kt鏎ego powierzchnia liczy 4817 km2, sk豉daj� si� 43 bezpo�rednie dop造wy oraz liczne jeziora. Wyp造wa z Jeziora Smo這wego po這穎nego w �rodkowej cz��ci Pojezierza Bytowskiego w odleg這�ci kilku kilometr闚 na wsch鏚 od Miastka. Po przep造ni璚iu przez 5 kolejnych jezior p造nie na po逝dnie w零k� dolin�, po�r鏚 mieszanych las闚 i wpada do jeziora Szczytno na p馧nocnych kra鎍ach Pojezierza Kraje雟kiego. W �rodkowym odcinku Brda p造nie pocz靖kowo ku wschodowi poprzez ci鉚 pi瘯nych rynnowych jezior R闚niny Charzykowskiej, a nast瘼nie przez Bory Tucholskie, gdzie rzeka ponownie skr璚a na po逝dnie rozpoczynaj鉍 wspania造 odcinek prze這mowy. Spi皻rzona w dolnym biegu tworzy malownicze Jezioro Koronowskie o d逝go�ci 30 km, oraz dwa mniejsze jeziora. W ko鎍u przep造wa przez Bydgoszcz i ju� jako rzeka skanalizowana wpada do Wis造 powy瞠j Fordonu. Spadek Brdy wynosi: w g鏎nym biegu 0,7 �, w �rodkowym 0,38 �, w dolnym 0,72 �; za� przep造w przy uj�ciu wynosi 28 m3/sek. Niezwykle urozmaicony, kr皻y bieg rzeki, rozleg貫 lasy, malownicze jeziora, pierwotna przyroda, liczne boczne szlaki, od lat �ci鉚aj� na Brd� licznych turyst闚 wodnych. Rzeka dost瘼na jest dla kajak闚 na d逝go�ci 233 km pocz預szy od Jeziora Du瞠go Pietrzykowskiego (dawniej Jezioro G喚bokie) niedaleko Miastka. Jednak na tym odcinku odwiedzana jest do�� rzadko ze wzgl璠u na trudny dojazd. Sp造wy rozpoczynaj� si� wi璚 najcz��ciej od Nowej Brdy, Charzykowych lub Swornegaci. Pocz預szy od jeziora Szczytno rzeka dost瘼na jest r闚nie� dla wi瘯szych 這dzi z tym jednak, 瞠 nale篡 pami皻a� o konieczno�ci przenoszenia 這dzi l鉅em w rejonie zapory w Mylofie. Na odcinku od Mylofu do Pi造-M造na, Brda nadaje si� do sp造w闚 zimowych.

G鏎ny, bardzo malowniczy odcinek Brdy jest do�� uci嘀liwy ze wzgl璠u na zaro�ni皻y czcin� nurt oraz dwie sta貫 przeszkody, jaz zastawkowy i m造n w Starej Brdzie. Przy niskich stanach wody mog� te� wyst雷i� p造cizny zmuszaj鉍e do holowania kajaka. Jednak trud w這穎ny w pokonanie tych przeszk鏚 sowicie si� op豉ca, poniewa� p造n鉍 cicho przez le�ne ost瘼y mo瞠my natkn寞 si� na schodz鉍e do wodopoju jelenie, sarny i dziki lub dostrzec czarne bociany. Od Nowej Brdy p造nie si� ju� praktycznie bez przeszk鏚 stopniowo poszerzaj鉍� si� rzek�, mijaj鉍 na przemian lasy �wier虺owe i mieszane oraz niewielkie 章ki na �r鏚le�nych polanach. Przed uj�ciem do jeziora Szczytno, w niewielkiej odleg這�ci od prawego brzegu rzeki, w starym, licz鉍ym ok. 300 lat, bukowym lesie, stanowi鉍ym jeden z ciekawszych rezerwat闚 przyrody na Pomorzu, mie�ci si� kilkaset gniazd kormoran闚 i czapli.

Atrakcj� �rodkowego biegu Brdy s� przede wszystkim malownicze jeziora. Pierwsza grupa jezior: Szczytno ze Szczycienkiem (章czna powierzchnia 647 ha, g喚boko�� 21 m), Ko雟kie (52 ha, 20 m) oraz po章czone z nim od po逝dnia jezioro Kr瘼sko (81 ha, 17 m), wype軟iaj鉍a dwie krzy簑j鉍e si� ze sob� rynny polodowcowe, charakteryzuje si� czyst� wod� i bardzo urozmaiconymi, przewa積ie zalesionymi brzegami. Na jednej z pi璚iu wysp jeziora Szczytno, a tak瞠 na p馧wyspie jeziora Kr瘼sko, zachowa造 si� �lady wczesno�redniowiecznych grod闚. Do drugiej grupy nale蕨 jeziora: Charzykowskie (powierzchnia 1367 ha, g喚boko�� 31 m), D逝gie z Karsi雟kim (688 ha, 20 m), Witoczno (101 ha, 7 m), Ma這章ckie (37 ha, 5 m), ㄨckie (127 ha, 10 m) i Dybrzyk z Kosobudnem (274 ha, 19 m). Nad piaszczystymi, 豉two dost瘼nymi brzegami tych jezior rozlokowa造 si� liczne o�rodki wypoczynkowe. Do jeziora Witoczno wpada od p馧nocy dost瘼na dla kajak闚 rzeka Zbrzyca, tocz鉍a wod� z ponad dwudziestu pi瘯nych, kaszubskich jezior. Z innych, le蕨cych w pobli簑 szlaku teren闚, na szczeg鏊n� uwag� zas逝guje zesp馧 o�miu �r鏚le�nych jezior po這穎nych na wsch鏚 od Jeziora Charzykowskiego oraz wype軟iona pi璚ioma niezwykle malowniczymi jeziorami polodowcowa rynna zamkni皻a jeziorem P喚sno.

Poni瞠j M璚ika逝, ju� na terenie Bor闚 tucholskich, tury�ci napotkaj� jedyn� na przesz這 170-kilometrowym odcinku szlaku przeszkod�. Jest ni� zapora w Mylofie, kieruj鉍a cz��� w鏚 rzeki do Wielkiego Kana逝 Brdy, imponuj鉍ej budowli hydrotechnicznej z po這wy XIX wieku. Kana� ten, poprowadzony r闚nolegle do Brdy, miejscami po akweduktach, ponad kilkoma jej dop造wami, mo瞠 stanowi� alternatywny szlak kajakowy dla sp造waj鉍ych Brd�.. Na pocz靖kowym (niedost瘼nym dla kajak闚) odcinku kana逝 mie�ci si� zak豉d hodowli pstr鉚闚.

Min預szy du蕨 wie� Rytel, p造nie Brda w�r鏚 sosnowych las闚, stopniowo pog喚biaj鉍� si� dolin�, tworz鉍 w okolicy Tucholi bardzo malowniczy prze這m z licznymi bystrzami. Prze這m ten, zwany Piek貫m, stanowi rezerwat przyrody. Ko鎍zy go, najpi瘯niejsze i najwi瘯sze na ca造m szlaku Brdy, Jezioro Koronowskie o. niezwykle urozmaiconej linii brzegowej, z licznymi, g喚bokimi zatokami, otoczone niemal ze wszystkich stron lasami. Opr鏂z samej doliny Brdy, jezioro wype軟ia r闚nie� kilka bocznych, polodowcowych dolin, kt鏎ymi sp造waj� do Brdy jej dop造wy, a tak瞠 r闚noleg章 do doliny Brdy, polodowcow� rynn� na wsch鏚 od Koronowa. Nad brzegami Jeziora Koronowskiego powsta造 liczne o�rodki wypoczynkowe.

Zbiornikami wyr闚nawczymi dla elektrowni koronowskiej w Samoci嘀ku s� dwa mniejsze sztuczne zbiorniki, jezioro Tryszczyn i jezioro Smuka豉. Przy ko鎍u ka盥ego z tych jezior tury�ci musz� przenosi� 這dzie przez zapory. Zapora w Smukale, zbudowana w 1951 roku po zniszczeniu poprzedniej w czasie wojny, le篡 ju� w granicach administracyjnych Bydgoszczy. W p馧nocnej cz��ci miasta zabudowa nie jest zwarta, p造n鉍 rzek� mija si� r闚nie� lasy, pola i ogrody.

Ko鎍owy odcinek Brdy jest 瞠glowny; stanowi fragment drogi wodnej 章cz鉍ej Wis喚 z Noteci� przez Kana� Bydgoski. Wycieczk� mo積a zatem przed逝篡�, sp造waj鉍 dalej Wis章 lub Noteci�, b鉅� i te� - poprzez G鏎ny Kana� Notecki, jezioro Gop這 i Kana� �lesi雟ki - Wart�. Brda jest szlakiem 豉twym; dost瘼nym dla pocz靖kuj鉍ych turyst闚, nieco uci嘀liwym jedynie w g鏎nym biegu. Na przebycie ca貫go szlaku potrzeba co najmniej 11 dni, jednak ze wzgl璠u na mo磧iwo�ci bocznych wypad闚 warto po�wi璚i� na sp造w nawet 3 tygodnie.